İlgili: Birden fazla oranın birleştirilmesi: Balthazard formülü
Hangi frekanslar hesaba giriyor?
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in kulak burun boğaz bölümünde, işitme değerlendirmesi 500, 1000, 2000 ve 4000 Hz hava yolu eşikleri üzerinden yapılır. Bu dört frekans konuşmanın anlaşılmasında en belirleyici bölgedir. Uygulamada iki kural öne çıkar: bir frekansta eşik 100 dB'den kötüyse 100 dB kabul edilir; normalden iyi ise 0 dB kabul edilir.
Tek kulak mı, iki kulak mı?
Değerlendirme önce her kulak için ayrı yapılır, sonra iki kulak birlikte ele alınır. İyi işiten kulak sonucu belirgin biçimde yukarı çeker; bu nedenle tek taraflı kayıpta çıkan oran, çift taraflı aynı derecedeki kayba göre belirgin şekilde düşüktür. Günlük hayatta tek taraflı kaybın yarattığı zorluk (ses yönünü kestirememe, gürültüde anlama güçlüğü) gerçek olsa da, tablo iki kulağın birlikte sağladığı işitmeyi esas alır.
Cihazlı mı, cihazsız mı ölçülüyor?
Engellilik değerlendirmesinde esas olan, kişinin cihazsız işitme eşikleridir; cihazla elde edilen kazanç kaybın kendisini ortadan kaldırmaz. Buna karşılık sürücü belgesi gibi işlev değerlendiren süreçlerde cihazlı ölçüm de yapılır — bu iki farklı mevzuat, iki farklı mantıkla çalışır. Ayrıntı için ehliyet ve işitme sayfamıza bakabilirsiniz.
Başka rahatsızlıklar da varsa
İşitmeden çıkan oran, varsa diğer sistemlerden çıkan oranlarla toplanmaz; Balthazard formülüyle birleştirilir. Bu yüzden "işitmeden şu kadar alırsam toplamda şu kadar olur" hesabı çoğu zaman yanıltıcıdır. Hesabın mantığını engel oranı sayfamızda anlattık.
Neden internetteki hesap araçlarına güvenmemek gerekiyor?
Yaygın olarak dolaşan "25 dB üstü her desibel için şu kadar yüzde" tarzı kestirme formüller yönetmeliğin kendisinde yer almaz; basitleştirmedir ve gerçek sonuçtan sapar. Karar; tam frekans değerleri, konuşmayı ayırt etme testi, ek rahatsızlıklar ve belgelerle birlikte kurul tarafından verilir. Bu sayfada da bilinçli olarak yüzde tablosu yayımlamıyoruz — çünkü tablo yönetmeliğin ekinde resmî hâliyle bulunur ve doğru kaynak odur.
Kaynaklar: Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, RG 20.02.2019/30692, Ek-2 KBB bölümü · Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı EYHGM mevzuat sayfası. Mevzuat güncellenebilir; başvuru tarihindeki metin esastır.
