Neden "yüzde" değil "düzey"?
20 Şubat 2019'da çocuklar için engellilik oranı uygulaması kaldırıldı ve yerine özel gereksinim değerlendirmesi getirildi. Artık raporda bir yüzde değil, çocuğun gereksinim düzeyini anlatan ifadeler yer alır. Mevzuatın uygulanmasında "Çok ileri düzeyde ÖGV", "Belirgin ÖGV" ve "Özel koşul gereksinimi var (ÖKGV)" ifadeleri ağır engellilik durumuna karşılık gelir; sosyal haklara erişimde bu ifadeler aranır.
İşitme kaybı ÇÖZGER'e nasıl giriyor?
ÇÖZGER tek bir tanıya özel bir rapor değildir; çocuğun tüm gereksinim alanları birlikte değerlendirilir. İşitme kaybı da bu alanlardan biridir ve tanının kendisi otomatik olarak bir düzey anlamına gelmez. Kaybın derecesi, cihaz veya implant kullanımı, dil ve konuşma gelişimi, eğitim gereksinimi ve eşlik eden durumlar bir arada değerlendirilir.
Süre ve yenileme
- Rapor süreli ya da sürekli düzenlenir. Durumun tedavi veya rehabilitasyonla değişme ihtimali varsa süreli; sabit kalacak veya ilerleyecekse sürekli.
- Süreli rapor, süresi dolduğunda kendiliğinden geçersiz olur. Yenileme için yetkili sağlık kuruluşuna yeniden başvurulur.
- 18 yaşın doldurulmasıyla ÇÖZGER geçerliliğini yitirir; erişkinler için engellilik sağlık kurulu raporuna başvurulması gerekir.
- Yenilemeyi süre bitmeden başlatmak, destek eğitimi gibi haklarda kesinti yaşanmaması açısından önemlidir.
İtiraz
Rapora, teslim alındığı tarihten itibaren 30 gün içinde bulunduğunuz ilin İl Sağlık Müdürlüğü'ne itiraz edilebilir. İtiraz sonrası çocuk farklı bir hastaneye yönlendirilir; iki rapor arasında uyuşmazlık olursa hakem hastane devreye girer ve verilen rapor nihai olur. Kesinleşen rapor hakkında aynı gereksinim alanıyla ilgili yeni başvuru, en erken altı ay sonra kabul edilebilir.
Rapor sonrası eğitim desteğinin nasıl işlediğini destek eğitimi sayfamızda, çocuklarda cihaz uygulamasının farklarını çocukta cihaz seçimi sayfamızda anlattık.
Kaynaklar: Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (ÇÖZGER), RG 20.02.2019/30692 · 2019/06 sayılı Genelge · Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı EYHGM. Mevzuat güncellenebilir; başvuru tarihindeki metin esastır.
