İki ayrı yol var
Kamuoyunda "engelli aracı" tek bir hak gibi konuşuluyor; oysa vergi mevzuatı iki ayrı durumu tanımlar:
- Engel oranı %90 ve üzeri olanlar: Aracın özel tertibatlı olması aranmaz. Araç, engelli kişinin adına alınır.
- Engel oranı %90'ın altında olanlar: İstisna, aracın engelliliğe uygun özel tertibatla donatılmış olması ve kişinin bu tertibata uygun sürücü belgesiyle aracı bizzat kullanması şartına bağlıdır.
Her iki yolda da istisna, ilgili yılda belirlenen üst tutar sınırına tabidir ve belirli bir süre içinde aracın devrinde vergi doğar. Güncel tutar ve şartlar Gelir İdaresi Başkanlığı'nın engelli araç rehberinde yayımlanır.
İşitme kaybı bu tabloya nasıl giriyor?
Dürüst cevap: tek başına genellikle girmiyor. Yalnızca işitme kaybından %90 ve üzeri oran çıkması, ancak çok ileri derecede ve çift taraflı tablolarda gündeme gelebilir; çoğu kullanıcıda oran bu eşiğin altında kalır. İkinci yolda ise aranan şey aracın özel tertibatlı olmasıdır ve işitme kaybı, direksiyon-pedal düzeneğinde bir tertibat gerektirmediği için bu koşula doğrudan uymaz.
Bunun tek istisnası, kişide işitme kaybının yanında oran üreten başka durumların da bulunmasıdır. Bu hâlde oranlar Balthazard formülüyle birleştirilir ve toplam tablo değişebilir — hesabın mantığı engel oranı sayfamızda.
Ne yapmalı?
- Elinizdeki raporun oranını ve üzerindeki ibareleri okuyun; "özel tertibatlı araç kullanabilir" ibaresi varsa ikinci yol açılır.
- Güncel tutar sınırı ve istenen belgeler için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın engelli araç rehberine bakın.
- Başvuru öncesi bağlı olduğunuz vergi dairesinden yazılı bilgi alın; uygulamada belge listesi değişebiliyor.
Bu sayfa vergi danışmanlığı değildir; amacı, işitme kaybı olan kullanıcıların sık sorduğu bu konuda doğru çerçeveyi vermektir.
Kaynaklar: Gelir İdaresi Başkanlığı — Engellilere Yönelik Vergi Rehberi ve ÖTV istisnası düzenlemeleri · 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu, 7/2. madde · Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik. Tutar ve şartlar yıl içinde güncellenebilir.
