HAAQI Tanımı ve Kullanım Alanı
HAAQI (Hearing Aid Audio Quality Index), işitme kayıplı bireylerin müzik kalitesi algısını matematiksel olarak modelleyen bilimsel bir metriktir. James Kates ve Kathryn Arehart tarafından, işitme kayıplı bireylerin ses kalitesi yargılarıyla uyumlu olacak şekilde geliştirilmiştir (Manchaiah ve ark., Front Audiol Otol 2024). Hem doğrusal bozulmalar (frekans yanıtı değişiklikleri) hem doğrusal olmayan bozulmaları (kompresyon artefaktları, geri besleme bastırma yan etkileri) hesaba katar. 0-1 ölçeğinde puan üretir; HearAdvisor müzik kalitesi ölçümünü SoundScore'un beş bileşeninden biri olarak sayısal puanla gösterir. Ölçümlerin kapsamı için SoundGrade laboratuvar testleri sayfasına bakın.
Konuşma vs Müzik — Akustik Farklar
İşitme cihazlarının çoğu konuşma anlama için optimize edilmiştir. Konuşma sinyali 250-4000 Hz frekansında yoğunlaşır, kompresyon agresif olabilir, dinamik aralık daraltılabilir. Müzik ise 20-20000 Hz tüm frekans bandında, geniş dinamik aralıkta (sessiz pasajlardan yüksek vuruşa) gelir. Konuşma için iyi olan agresif kompresyon, müziği "düz" ve "ruhsuz" yapar. Bu nedenle cihazın "müzik programı" aktive edilmelidir — kompresyon yumuşatılır, frekans yanıtı genişletilir. Söz anlamaya yönelik ölçüm için konuşma-gürültü testi sayfasına bakabilirsiniz.
Kubbe tipinin etkisi
Akustik açıdan beklenen önemli bir durum: kapalı kubbe veya kalıp ile takılan cihazlar müzikte genellikle daha dolgun ses verir. Sebep: bas frekansların kulağa ulaşması için akustik mühürleme gerekiyor. Açık kubbeler doğal hava akışı sağlar (rahat, az tıkanıklık), ancak bas tonları kaçar — müzik "ince" duyulur. Müzisyenler ve ciddi müzik dinleyicileri için kapalı kubbe veya kişiye özel kalıp önerilir. Konserde kulaklarını korumak isteyenler için müzisyen filtreli kulak koruyucularını gürültü önleyici kulaklık rehberinde anlattık.
Müzik Performansında Öne Çıkan Markalar
Widex çok düşük ses gecikmesiyle öne çıkar (üreticinin bildirdiği değer PureSound 0,5 ms'nin altında) — canlı müzik dinleyicileri için ideal. Phonak Audéo serisinde Music Enhancer adlı özel müzik programlama özelliği bulunur (Phonak resmi bayisi değiliz). Oticon Intent doğal akustik vurgulu fitting ile bilinir (Oticon resmi bayisi değiliz). Signia Pure Own Voice Processing müzisyenlerin kendi enstrümanlarını duyma açısından özelleşmiş. ReSound Vivia Auracast ve LE Audio ile dijital ses akışı (streaming) destekler. Müzik programı bulunan modellerin bir bölümü Signia tarafında; model listesini Signia sayfamızda topladık.
