Timpanometri (immitansmetri) nedir?
Timpanometri (immitansmetri), orta kulak basıncını ve kulak zarının hareketliliğini ölçen 5-10 dakikalık merkez testtir. Kulak enfeksiyonu, otoskleroz, Östaki tüpü disfonksiyonu, kulak zarı yapışıklığı gibi orta kulak patolojilerini tespit eder. Saf ton odyometriyle birlikte yapılır.
Timpanometri = orta kulak test
Saf ton odyometri "kim, hangi sesi duyuyor?" sorusuna cevap verir. Timpanometri ise "orta kulak nasıl çalışıyor?" sorusuna cevap verir — kulak zarı esnek mi, sıvı var mı, basınç doğru mu? Sonuç timpanogram grafiği. Tip A (normal), Tip B (sıvı), Tip C (basınç düşük) gibi 5 alt kategori var.
Timpanometri nasıl yapılır?
- Kulak kanalına küçük prob yerleştirilir (yumuşak silikon uç ile, ağrısız)
- Cihaz otomatik olarak kulak kanalı basıncını değiştirir (-400 daPa'dan +200 daPa'ya)
- Kulak zarının her basınçta nasıl titreştiği ölçülür
- Sonuç eğri olarak grafik çıkar — bu timpanogram
- Genelde aynı seansta akustik refleks de ölçülür
Süre: 5-10 dakika. Ağrı: Yok. Yaş sınırı: Yenidoğandan itibaren yapılabilir.
Jerger sınıflaması — 5 tip timpanogram
| Tip | Eğri Şekli | Merkez Anlam |
|---|---|---|
| Tip A | Normal pik (0 daPa civarı) | Sağlıklı orta kulak. İşitme kaybı varsa sebep iç kulakta. |
| Tip As | Sığ pik (compliance düşük) | Sertleşmiş orta kulak — otoskleroz, malleus fiksasyonu |
| Tip Ad | Çok yüksek pik (compliance yüksek) | Gevşek orta kulak — kemikçik kopukluğu, atrofik kulak zarı |
| Tip B | Düz hat (pik yok) | Orta kulakta sıvı (efüzyonlu otitis), kulak zarı perforasyonu |
| Tip C | Pik negatif basınçta | Östaki tüpü disfonksiyonu, soğuk algınlığı sonrası, alerji |
Akustik Refleks — bonus test
Timpanometri ile birlikte yapılır. Yüksek ses verildiğinde stapedius kası refleks olarak kasılır. Merkez anlamı:
- Refleks var: Orta kulak ve VII. sinir sağlıklı
- Refleks yok / yüksek eşik: Orta kulak iletim sorunu, koklear veya retrokoklear lezyon
- Refleks decay: Akustik nöroma şüphesi
Hangi durumlarda gerekli?
- Çocukta tekrarlayan kulak iltihabı: Tip B çıkarsa kulak tüpü gerekebilir
- Yetişkinde "tıkalı" hissi: Tip C → Östaki tüpü tedavisi
- İşitme cihazı uygulaması öncesi: Tip B veya As çıkarsa cihaz tipi farklılaşır
- Otoskleroz şüphesi: Tip As + akustik refleks yokluğu güçlü işaret
- Yenidoğan ABR sonrası: İşitme kaybının orta kulak kaynaklı olup olmadığını ayırt eder
Örneğin saf ton odyometrisinde iletim tipi kayıp, Tip As timpanogram ve akustik refleks yokluğunun birlikte görülmesi güçlü otoskleroz şüphesi oluşturur. Bu durumda KBB sevki ve gerektiğinde stapedektomi cerrahisi sonrası işitme normale dönebilir; her zaman cihaz gerekmez.