Tiz frekanslarda ne oluyor?
Gürültüye bağlı hasar rastgele dağılmaz. Kokleada yüksek frekansları kodlayan bölge, hem anatomik konumu hem enerji yükü nedeniyle önce yıpranır. Bu yüzden silah sesi, patlama, jeneratör, kompresör veya ağır makine maruziyeti olan kişilerin odyogramlarında tipik olarak 3.000–6.000 Hz aralığında belirgin bir düşüş görülür ve 8.000 Hz'de kısmi bir toparlanma olur. Bu şekle klinikte çentik (notch) denir.
Tek yanlı silah kullanımında iki kulak arasında fark oluşabilir; tetik tarafındaki omuz ve baş, o taraftaki kulağı namlu sesinden kısmen gölgelerken karşı kulak daha çok etkilenir. Bu asimetri, tabloyu tanımayı kolaylaştıran ayrıntılardan biridir.
“Duyuyorum ama anlamıyorum” neden bu tabloya özgü?
Türkçede konuşmanın gücünü sesli harfler taşır ve bunlar pes frekans bölgesindedir. Anlamı ayıran ünsüzler — s, ş, f, t, k, h — tiz bölgededir. Tiz frekanslar zayıfladığında konuşmanın şiddeti azalmaz, ayırt ediciliği azalır. Sonuç tanıdıktır: sessiz odada sorunsuz sohbet, kalabalık lokantada ya da yankılı bir salonda anlamama. Kulak çınlaması bu tabloya sık eşlik eder.
Kimlerde daha sık görülür?
- Askerlik ve emniyet hizmeti, atış eğitimi
- Avcılık ve atış sporları
- Madencilik, dokuma, metal işleri, inşaat
- Havacılık yer hizmetleri, jeneratör ve kompresör çevresinde çalışanlar
- Uzun süre yüksek ses düzeyinde müzik dinleme
Değerlendirme nasıl yapılır?
İlk adım hastanede odyolojik test ve KBB değerlendirmesidir; kaybın derecesi, tipi ve tek/çift taraflı oluşu buradan netleşir. Merkezimizde tanı amaçlı işitme testi, rapor veya reçete düzenlenmez; bu işlemler devlet, üniversite ve eğitim araştırma hastanelerinde yapılır.
Gürültüye bağlı tüy hücresi hasarı kalıcıdır. Bu nedenle mevcut işitmenin korunması, kaybın telafisinden önce gelir. Maruziyet sürüyorsa koruyucu kullanımı ertelenmemelidir.
Cihaz uygulamasında bu kayıp tipi neden farklıdır?
Pes frekansları normale yakın olan bir kulakta kanalı tıkayan bir uygulama, kişinin kendi sesini varil içinden geliyormuş gibi duymasına yol açar; bu da cihazın çekmecede kalmasının en sık sebeplerinden biridir. Bu yüzden açık uyum tercih edilir ve kazanç yalnızca zayıflamış tiz bölgeye verilir.
Merkezimizde reçete hedefi olarak NAL-NL2 kullanılır; uygulama sonrası kazanç, Interacoustics Callisto ile kulak kanalında ölçülerek hedefle karşılaştırılır. Ekrandaki ayarın kulakta gerçekten oluşup oluşmadığını gösteren adım budur ve bu tabloda özellikle belirleyicidir.
Hangi teknik özellikler işe yarar?
Gürültüde konuşma ayırt etmenin zorlandığı bu tabloda; çok kanallı işlemleme, hareket eden konuşmacıyı izleyebilen yönlü mikrofon sistemleri, rüzgâr ve yankı kontrolü ile kendi sesin doğal duyulmasını sağlayan işleme öne çıkar.
Örnek olarak Signia Integrated Xperience (IX) platformu, birden fazla konuşmacıyı eş zamanlı izleyen bir işleme mimarisi kullanır. Performans seviyesine göre 32 ile 48 arasında işleme kanalı, kendi ses işleme (OVP 2.0), rüzgâr gürültüsü ve yankı yönetimi ile bir çınlama programı içerir. Pure Charge&Go BCT IX modeli ayrıca Bluetooth Classic bağlantısı sayesinde telefonun markası fark etmeksizin doğrudan görüşmeye izin verir; üretici tek şarjla 36 saate kadar kullanım bildirmektedir. Merkezimiz Signia yetkili bayisidir.
Korunma: kişiye özel filtreli tıkaç
Atış, avcılık ve sanayi ortamlarında hazır köpük tıkaçlar sesi bastırır ama konuşmayı da bastırır; bu yüzden çoğu kişi onları çıkarır ve koruma fiilen ortadan kalkar. Kişiye özel kalıp alınarak hazırlanan filtreli tıkaçlar, darbe seslerini sınırlarken konuşmanın anlaşılmasına izin verecek şekilde seçilebilir. Ayrıntı için gürültü önleyici kulaklık rehberimize ve kişiye özel kulak tıkacı sayfamıza bakabilirsiniz.
Çınlama eşlik ediyorsa çınlama sayfamız, ani ve yüksek bir sese maruz kaldıysanız ilk 24 saat rehberimiz yol gösterir.
