60 yaş üzeri yakınınız için 5 dakikalık işitme taraması
Aşağıda 10 soruluk hızlı tarama var. Hasta yakınınızın yanında oturup birlikte cevaplayın — kendi gözlemleriniz de cevaba yansısın. 16 puan ve üzerinde ise hastanede işitme testi (KBB + odyometri) önerilir. Bu tarama, Amerikan Odyoloji Akademisi'nin önerdiği Hearing Handicap Inventory for the Elderly (HHIE-S) formatından uyarlandı. Odyolojik tanı yerine geçmez, yönlendirici amaçlıdır.
Bu testi geliştirme amacım, odyolojik teste gidip "boşa geldik, çok da bir şey yokmuş" diyen aileler yerine, gerçekten teste ihtiyacı olanları öne çıkarmak. 60+ yaş için yaygın olarak kullanılan bir tarama formatından (HHIE-S) Türkçe ve aileler için pratikleştirilmiş versiyonu. Birkaç dakikada bitiyor, kâğıt-kalem ile ya da telefondan yapılabiliyor. Tarama öncesinde dikkat edilecek belirtiler erken tanı sayfasında anlatılıyor. Ailelerin en sık fark ettiği işaretleri ise Ailelerin fark ettiği işitme kaybı işaretleri sayfasında inceledik.
60 yaş üzeri anne-babanız için evde uygulayabileceğiniz 10 soruluk işitme taraması, skorlama tablosu ve yapılması gereken adımlar. Merkez gözleme dayalı rehber. Aşağıda 10 soruluk hızlı tarama var.
Tarama soruları
Her soruyu yakınınız için cevaplayın. Evet = 4 puan, Bazen = 2 puan, Hayır = 0 puan. Toplamı not edin (maksimum 40 puan).
Skorunuzu değerlendirin
Genel sağlık taraması yeterli
Odyolojik test önerilir
Odyolojik teste hemen yönlendirin
Bu eşikler, HHIE-S tarama ölçeğinin puan yapısından aileler için uyarlandı. 16 puan ve üzeri bu uyarlamada beklemeden odyolojik test yaptırılması gereken aralıktır. 10-14 puan arası sınırda durumdur; özgün HHIE-S ölçeğinde 10-24 puan hafif-orta düzeyde işitme engeli olasılığına işaret ettiğinden bu aralıkta da odyolojik test önerilir. 0-8 puan klinik anlamlı işitme kaybı için düşük olasılık demektir, ama yıllık genel sağlık taraması içinde KBB değerlendirmesi yine de önerilir.
Hangi durumda taramayı atlayıp doğrudan KBB hekimine gidilmeli?
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa skoruna bakmadan KBB polikliniğine sevk:
- Ani işitme kaybı (gün içinde aniden bir kulakta duyma azalması) — bu acil bir durumdur; beklemeden, mümkünse aynı gün bir KBB hekimine ya da acil servise gidilmeli
- Kulakta dolgunluk hissi + işitme kaybı — orta kulak problemi (efüzyonlu otit, kulak kiri, basınç farkı) olabilir
- Kulak ağrısı + akıntı — enfeksiyon belirtisi, acil sağlık
- Vertigo (dönme) + işitme kaybı — iç kulak/Meniere değerlendirmesi gerek
- Şiddetli sürekli tinnitus (kulak çınlaması) — özellikle tek taraflı ise mutlaka KBB
- Çocukluk/gençlikten beri olan bilinen işitme kaybı + son zamanda kötüleşme
Skor 16+ ise — adım adım yapılacaklar
Adım 1 — KBB randevusu alın
İşitme cihazı için SGK katkısı almak istiyorsanız test ve rapor yetkili sağlık kuruluşlarından alınır; kurum seçimi size aittir. Raporunu Gazi Üniversitesi ya da Etlik Şehir Hastanesi'nden alanlar için rapor sonrası süreci ayrı sayfalarda anlattık.
Randevu alma: MHRS sistemi ya da hastanenin web sitesi. Yaşlı için randevu süresi olabildiğince uzun seçilmeli (15-30 dk).
Adım 2 — Test günü hazırlık
- Kulak temizliği yapmayın (cerumen — kulak kiri varsa muayene sırasında temizlenecek)
- Su altında kalmış kulak varsa belirtin (yüzme, denizden geliyorsa)
- Kullandığı ilaçların listesini yanınızda bulundurun (ototoksik ilaçlar var mı kontrol)
- Yaşlı bireyin yanında siz de bulunun — soru sormak ve sonuçları birlikte anlamak için
- Test sessizdir, gürültülü ortamdan geliyorsa 15-20 dk dinlenip içeri girilsin
Adım 3 — Test sonucu ve sonrası
KBB uzmanı muayene + odyometri + immitansmetri yapacak. Sonuç odyogram olarak çıkacak. İşitme cihazı için SGK katkı eşiği: 500-1000-2000-4000 Hz ortalamasının her iki kulakta en az 26 dB olması.
- 26 dB'nin altındaysa: Hafif kayıp var ama henüz cihaz endikasyonu yok. KBB önerilerini takip edin, 1 yıl sonra kontrol.
- 26 dB ve üzerindeyse: Cihaz endikasyonu var. Temin süreci, işitme cihazı raporu ve ilgili mevzuat çerçevesinde ilerler. Sonra işitme cihazı merkezine (örneğin merkezimize) gidin. Cihaz uygulaması başlayacak.
- İletim tipi kayıpsa (orta kulak problemi): Önce o sorunu çözmek gerekir (efüzyonlu otit drenajı, kulak kiri temizliği, otoskleroz cerrahisi vb.) — KBB önerileri öncelikli.
Adım 4 — Cihaz uygulaması
Eğer cihaz endikasyonu varsa, SGK anlaşmalı bir merkezde uygulama yapılır. Çankaya Uzmanlar İşitme Cihazı Merkezi bu süreci yönetiyor:
- SGK provizyon kontrolü
- Cihaz değerlendirmesi (tüm büyük markalarda fitting deneyimiyle; satış ve deneme Widex + Signia + ReSound modellerinde)
- Merkezden temin edilen cihazda 14 günlük deneme imkânı (memnun kalmama durumunda geri getirme)
- Fitting + Interacoustics Callisto ile REM doğrulama
- İlk hafta haftalık ayar, ilk ay sonu kontrol
- 3, 6, 12. ay takip randevuları
Tarama sıklığı önerisi (60+ yaş için)
| Yaş aralığı | Tarama sıklığı | Hastanede işitme testi sıklığı |
|---|---|---|
| 50-65 | Yılda 1 ev taraması | 3 yılda bir KBB+odyometri |
| 65-75 | Yılda 1 ev taraması | Yılda 1 KBB+odyometri |
| 75+ | 6 ayda 1 ev taraması | Yılda 1 KBB+odyometri |
| Cihaz kullanıyor | 3 ayda 1 ev gözlemi | Yılda 1 fitting kontrolü |
Bu tablo aileler için hazırlanmış pratik bir takip önerisidir; resmî bir kılavuzun birebir aktarımı değildir. Türkiye'de henüz organize bir 60+ tarama programı olmadığı için aile tarafından inisiyatif alınması önemli. Yaşa bağlı kaybın seyrini presbiakuzi sayfasında anlattık.
Hipertansif, diyabetik, kalp hastalığı geçmişi olan, sigara öyküsü ağır, sosyal olarak izole olmaya başlamış 65+ yaşındaki bireylerde işitme taraması özellikle önemli. 2024 Lancet Commission'a göre işitme kaybı tedavi edilmediğinde demans riskini büyütüyor. ACHIEVE çalışmasında (Lancet 2023) işitme müdahalesi, bilişsel gerileme riski daha yüksek olan yaşlılarda 3 yıllık bilişsel düşüşü yavaşlattı; genel katılımcı grubunda ise anlamlı fark bulunmadı.
Test sonrası uygulama için merkezimizi değerlendiriyorsanız
Hastaneden alınan işitme cihazı raporu + reçete elinizde olduğunda Çankaya Uzmanlar İşitme Cihazı Merkezi'nde uygulamayı bizzat ben yapıyorum. Tunus Cad. Levent Apt., Çankaya. Sadece merkezde uygulama, ev/ofis hizmeti yok.
📞 +90 555 189 00 06Unutuyor mu duymuyor mu?Sık sorulan sorular
Evde yapılan işitme taraması odyolojik testin yerini tutar mı?
Tutmaz. Evde tarama sadece "bu kişiyi odyolojik teste yönlendirmeli miyim?" sorusunun cevabını verir. Gerçek tanı için ses kabini içinde, ses uyaranlarıyla yapılan odyometri gerekir. Bu test devlet, üniversite ve vakıf üniversitesi hastanelerinin KBB polikliniklerinde yapılır.
60 yaş üzeri biri için ne sıklıkta işitme testi yaptırmalı?
50 yaş sonrası her 3 yılda bir, 65 yaş sonrası her yıl tarama önerilir. Eğer aile içinde işitme kaybı şüphesi varsa beklemeden test.
Yaşlı bireyim test yaptırmak istemiyor, ne yapayım?
Bu çok yaygın. Reddetme nedenleri genellikle utanma, korku ya da "sorunum yok" inkârı. Soruları doğrudan değil dolaylı sormak işe yarayabilir. Test için randevu alırken "genel sağlık kontrolü için KBB muayenesi" diye konumlandırmak daha kolay olabiliyor.
Test sonucu yüksek skor çıktı, hemen cihaz almalı mıyım?
Hayır, sıralama önemli: 1. Hastanede işitme testi (devlet/üniversite hastanesi KBB). 2. İşitme cihazı raporu ve reçete. 3. Eğer 26 dB ve üzeri kayıp varsa SGK katkısı kapsamında cihaz uygulaması. 4. Uygulama, fitting ve REM. 5. 14 günlük deneme. Cihaz seçimi odyolojik test sonucuna göre yapılır.
Hangi telefon uygulamaları işitme testi yapar?
Bazı uygulamalar var (Mimi Test, Hearing Test gibi) ama bunların odyolojik testin yerini tutmadığını net olarak söylüyorum. Telefon mikrofonu ve hoparlörü kalibre değil, ortam gürültüsü kontrol edilmiyor, tanısal değer taşımıyor. Ev içi bir "ipucu" verebilir ama odyolojik karar için kullanılamaz.
İşitme cihazı pahalı mı? SGK ne kadar karşılıyor?
17 Ocak 2026 SUT değişikliği ile güncel rakamlar: 18 yaş üzeri emekli için tek kulak başına 5.087,04 TL, çalışan için 4.069,63 TL. Çift kulak rapor edilirse her kulak için ayrı ayrı. Pil desteği yılda 104 adet, toplam 748,80 TL. Yenileme 5 yılda 1. Cihaz segmentine bağlı olarak fark kullanıcı tarafından ödenir.
