60 yaş üzeri yakınınız için 5 dakikalık işitme taraması
Aşağıda 10 soruluk hızlı tarama var. Hasta yakınınızın yanında oturup birlikte cevaplayın — kendi gözlemleriniz de cevaba yansısın. 16 puan ve üzerinde ise merkez işitme testi (KBB + odyometri) önerilir. Bu tarama, Amerikan Odyoloji Akademisi'nin önerdiği Hearing Handicap Inventory for the Elderly (HHIA-S) formatından uyarlandı. Odyolojik tanı yerine geçmez, yönlendirici amaçlıdır.
Bu testi geliştirme amacım, merkez teste gelip "boşa geldik, çok da bir şey yokmuş" diyen aileler yerine, gerçekten teste ihtiyacı olanları öne çıkarmak. 60+ yaş için yaygın olarak kullanılan bir tarama formatından (HHIA-S) Türkçe ve aileler için pratikleştirilmiş versiyonu. Birkaç dakikada bitiyor, kâğıt-kalem ile ya da telefondan yapılabiliyor.
Tarama soruları
Her soruyu yakınınız için cevaplayın. Evet = 4 puan, Bazen = 2 puan, Hayır = 0 puan. Toplamı not edin (maksimum 40 puan).
Skorunuzu değerlendirin
Genel sağlık taraması yeterli
Merkez test önerilir
Merkez teste hemen yönlendirin
Bu sayılar amerikan literatüründeki HHIA-S çalışmalarından alındı. 16 puan ve üzeri merkez test öneri eşiğidir — yani bu skorda merkez test yapıldığında %85+ oranında işitme kaybı bulgusu çıkar. 10-14 puan arası sınırda durumdur; test yapılabilir ama belki birkaç ay daha gözlem de uygundur. 0-8 puan merkez anlamlı işitme kaybı için düşük olasılık demektir, ama yıllık genel sağlık taraması içinde KBB değerlendirmesi yine de önerilir.
Hangi durumda taramayı atlayıp doğrudan merkeze gidilmeli?
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa skoruna bakmadan KBB polimerkezine sevk:
- Ani işitme kaybı (gün içinde aniden bir kulakta duyma azalması) — bu acil müdahale gerektirir, 24-72 saat içinde bir KBB hekimine gidilmeli
- Kulakta dolgunluk hissi + işitme kaybı — orta kulak problemi (efüzyonlu otit, kulak kiri, basınç farkı) olabilir
- Kulak ağrısı + akıntı — enfeksiyon belirtisi, acil sağlık
- Vertigo (dönme) + işitme kaybı — iç kulak/Meniere değerlendirmesi gerek
- Şiddetli sürekli tinnitus (kulak çınlaması) — özellikle tek taraflı ise mutlaka KBB
- Çocukluk/gençlikten beri olan bilinen işitme kaybı + son zamanda kötüleşme
Skor 16+ ise — adım adım yapılacaklar
Adım 1 — KBB randevusu alın
Ankara'da işitme cihazı için SGK katkısı almak istiyorsanız test devlet/üniversite/vakıf üniversite hastanelerinde yapılmalı:
- Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi — Beşevler
- Etlik Şehir Hastanesi — Etlik
- Bilkent Üniversitesi Hastanesi (vakıf) — Bilkent
- Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi (vakıf) — Balgat
Randevu alma: MHRS sistemi ya da hastanenin web sitesi. Yaşlı için randevu süresi olabildiğince uzun seçilmeli (15-30 dk).
Adım 2 — Test günü hazırlık
- Kulak temizliği yapmayın (cerumen — kulak kiri varsa muayene sırasında temizlenecek)
- Su altında kalmış kulak varsa belirtin (yüzme, denizden geliyorsa)
- Kullandığı ilaçların listesini yanınızda bulundurun (ototoksik ilaçlar var mı kontrol)
- Yaşlı bireyin yanında siz de bulunun — soru sormak ve sonuçları birlikte anlamak için
- Test sessizdir, gürültülü ortamdan geliyorsa 15-20 dk dinlenip içeri girilsin
Adım 3 — Test sonucu ve sonrası
KBB uzmanı muayene + odyometri + immitansmetri yapacak. Sonuç odyogram olarak çıkacak. İşitme cihazı için SGK katkı eşiği: 500-1000-2000-4000 Hz ortalamasının her iki kulakta en az 26 dB olması.
- 26 dB'nin altındaysa: Hafif kayıp var ama henüz cihaz endikasyonu yok. KBB önerilerini takip edin, 1 yıl sonra kontrol.
- 26 dB ve üzerindeyse: Cihaz endikasyonu var. işitme cihazı raporu ve mevzuat çerçevesinde temin. Sonra işitme cihazı merkezine (örneğin bizim merkezimize) gidin. Cihaz uygulaması başlayacak.
- İletim tipi kayıpsa (orta kulak problemi): Önce o sorunu çözmek gerekir (efüzyonlu otit drenajı, kulak kiri temizliği, otoskleroz cerrahisi vb.) — KBB önerileri öncelikli.
Adım 4 — Cihaz uygulaması
Eğer cihaz endikasyonu varsa, SGK anlaşmalı bir merkezde uygulama yapılır. Çankaya Uzmanlar İşitme Cihazı Merkezi bu süreci yönetiyor:
- SGK provizyon kontrolü
- Cihaz değerlendirmesi (tüm büyük markalarda fitting deneyimiyle; satış ve deneme Signia + ReSound modellerinde)
- Merkezden temin edilen cihazda 14 günlük deneme hakkı (memnun kalmama durumunda geri getirme)
- Fitting + Interacoustics Callisto ile REM doğrulama
- İlk hafta haftalık ayar, ilk ay sonu kontrol
- 3, 6, 12. ay takip randevuları
Tarama sıklığı önerisi (60+ yaş için)
| Yaş aralığı | Tarama sıklığı | Merkez test sıklığı |
|---|---|---|
| 50-65 | Yılda 1 ev taraması | 3 yılda bir KBB+odyometri |
| 65-75 | Yılda 1 ev taraması | Yılda 1 KBB+odyometri |
| 75+ | 6 ayda 1 ev taraması | Yılda 1 KBB+odyometri |
| Cihaz kullanıyor | 3 ayda 1 ev gözlemi | Yılda 1 fitting kontrolü |
Bu öneriler Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği (ASHA) ve Amerikan Geriatri Derneği rehberlerinden alındı. Türkiye'de henüz organize bir 60+ tarama programı olmadığı için aile tarafından inisiyatif alınması önemli.
Hipertansif, diyabetik, kalp hastalığı geçmişi olan, sigara öyküsü ağır, sosyal olarak izole olmaya başlamış 65+ yaşındaki bireylerde işitme taraması özellikle önemli. 2024 Lancet Commission'a göre işitme kaybı tedavi edilmediğinde demans riskini büyütüyor. ACHIEVE çalışması bu yüksek riskli grupta cihaz müdahalesinin bilişsel düşüşü odyolojik açıdan olumlu etki gösterdiği araştırılmaktadırnı gösterdi.
Test sonrası uygulama için bizim merkezi değerlendiriyorsanız
işitme cihazı raporu + reçete elinizde olduğunda Çankaya Uzmanlar İşitme Cihazı Merkezi'nde uygulamayı bizzat ben yapıyorum. Tunus Cad. Levent Apt., Çankaya. Sadece merkezde uygulama, ev/ofis hizmeti yok.
📞 +90 555 189 00 06Unutuyor mu duymuyor mu?Sık sorulan sorular
Evde yapılan işitme taraması merkez testin yerini tutar mı?
Tutmaz. Evde tarama sadece "bu kişiyi merkez teste yönlendirmeli miyim?" sorusunun cevabını verir. Gerçek tanı için ses kabini içinde, ses uyaranlarıyla yapılan odyometri gerekir. Bu test devlet, üniversite ve vakıf üniversite hastanelerinin devlet veya üniversite hastanelerinde yapılır.
60 yaş üzeri biri için ne sıklıkta işitme testi yaptırmalı?
50 yaş sonrası her 3 yılda bir, 65 yaş sonrası her yıl tarama önerilir. Eğer aile içinde işitme kaybı şüphesi varsa beklemeden test.
Yaşlı bireyim test yaptırmak istemiyor, ne yapayım?
Bu çok yaygın. Reddetme nedenleri genellikle utanma, korku ya da "sorunum yok" inkârı. Soruları doğrudan değil dolaylı sormak işe yarayabilir. Test için randevu alırken "genel sağlık kontrolü için KBB muayenesi" diye konumlandırmak daha kolay olabiliyor.
Test sonucu yüksek skor çıktı, hemen cihaz almalı mıyım?
Hayır, sıralama önemli: 1. Merkez test (devlet/üniversite hastanesi KBB). 2. işitme cihazı raporu ve reçete. 3. Eğer 26 dB ve üzeri kayıp varsa SGK katkısı kapsamında cihaz uygulaması. 4. Uygulama, fitting ve REM. 5. 14 günlük deneme. Cihaz seçimi merkez test sonucuna göre yapılır.
Hangi telefon uygulamaları işitme testi yapar?
Bazı uygulamalar var (Mimi Test, Hearing Test gibi) ama bunların merkez test yerini tutmadığını net olarak söylüyorum. Telefon mikrofonu ve hoparlörü kalibre değil, ortam gürültüsü kontrol edilmiyor, tanısal değer taşımıyor. Ev içi bir "ipucu" verebilir ama odyolojik karar için kullanılamaz.
İşitme cihazı pahalı mı? SGK ne kadar karşılıyor?
17 Ocak 2026 SUT değişikliği ile güncel rakamlar: 18 yaş üzeri emekli için tek kulak başına 5.087,04 TL, çalışan için 4.069,63 TL. Çift kulak rapor edilirse her kulak için ayrı ayrı. Pil desteği yılda 104 adet, toplam 748,80 TL. Yenileme 5 yılda 1. Cihaz segmentine bağlı olarak fark kullanıcı tarafından ödenir.
