Bu soruyu haklı olarak soruyorsunuz
Merkeze gelen ya da telefonla arayan kişilerin en sık söylediği cümlelerden biri şu: “İnternette hiçbir yerde net fiyat yazmıyor, herkes ‘gelin konuşalım’ diyor.” Bu rahatsızlık yerinde. Kimse bir sağlık harcamasını kör gitmek istemez.
Cevabı iki başlıkta topluyorum: hukuki ve teknik. Hukuki tarafı bizim tercihimiz değil, mevzuatın çizdiği sınır. Teknik tarafı ise cihazın kendisinden kaynaklanıyor. İkisini de aşağıda kaynaklarıyla anlattım; sonunda da bunun yerine ne yaptığımızı yazdım.
İşitme cihazı bir “ürün” değil, tıbbi cihazdır
İşitme cihazı, Türkiye’de Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (Resmî Gazete 2/6/2021, sayı 31499 mükerrer) kapsamında tıbbi cihaz sayılır. Bu, yalnızca bir sınıflandırma etiketi değil: cihazın CE uygunluk değerlendirmesinden geçmesi, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından yürütülen kayıt sistemine girilmiş olması ve yalnız yetkili merkezler eliyle uygulanması gerekir.
Pratikte fark şurada: bir kulaklık raftan alınır, kutusundan çıkar, takılır. İşitme cihazı ise hekim raporu ve reçetesiyle başlayan, kulak ölçüsüne göre şekillenen, kişiye özel programlanan ve programı kulakta ölçülerek doğrulanan bir süreçtir. Bu sürecin çıktısı olan bedeli tek bir rakamla ilan etmek, cihazı olmadığı bir şeye — raf ürününe — benzetmek olur.
Mevzuat tam olarak neyi sınırlıyor?
Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği işitme cihazı merkezlerini genel kapsamının dışında tutar; ancak aynı maddede önemli bir istisna vardır: bu merkezler aracılığıyla piyasada bulundurulan cihazların uzaktan iletişim aracı vasıtasıyla ticareti, reklamı, bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri yönetmelik kapsamındadır. Bir web sitesi, tanımı gereği uzaktan iletişim aracıdır. Yani bu sayfanın kendisi de o kapsamın içindedir.
Aynı yönetmelik, tıbbi cihazların tüketiciye hitaben gazete, radyo, televizyon ve telefonda satış aracılığıyla ya da doğrudan satış yoluyla piyasaya arzını yasaklar. Buna ek olarak işitme cihazı merkezlerinin kendi yönetmeliği, merkezde satılan cihazların tüketiciye reklamını ve cihazların çevrimiçi satışını ayrıca yasaklar.
Bir de sağlık alanının genel çerçevesi var: 12 Kasım 2025’te yürürlüğe giren Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, sağlık alanında talep yaratmaya yönelik tanıtımı sınırlar. İndirim, kampanya ve fiyat duyurusu bu çerçevede en riskli başlıklardır.
Bizi koruyan istisna da aynı mevzuatın içinde: merkezin kendi resmî web sitesinde cihaz hakkında bilgilendirme yapması reklam yasağının dışındadır. Bu sitede marka sayfaları, teknoloji anlatımları ve segment karşılaştırmaları bu istisnaya dayanır. Sınır, bilgilendirme ile fiyat duyurusu arasındadır.
Hukuki taraf bir yana — aynı cihaz herkese aynı tutara çıkmıyor
Diyelim mevzuat izin verdi ve bir liste yayımladık. O liste ilk günden yanlış olurdu, çünkü aynı model cihazın size çıkacak tutarı en az beş değişkene bağlı:
1) Sigortalılık durumunuz. SGK katkısı çalışan, emekli ve yaş grubuna göre değişiyor; çocuklarda tutar yetişkinin iki katına yaklaşabiliyor. 2) Tek kulak mı, çift kulak mı. Katkı her kulak için ayrı işliyor. 3) Kulak kalıbı ve receiver gücü. Kayıp eğrinize göre değişir, cihazın kendisinden bağımsız bir kalemdir. 4) Performans seviyesi. Aynı isimli ürün ailesinin giriş ve üst seviyesi arasında ciddi fark vardır. 5) Uygulama ve takip. Gerçek kulak ölçümü, adaptasyon randevuları, yıllık kontrol — bunlar cihazın değil hizmetin parçası ve merkezden merkeze değişiyor.
Bu yüzden yayımlanan “işitme cihazı fiyat listesi” tabloları çoğu zaman tek kulak, kalıpsız ve uygulama hariç brüt rakamlardır. Kıyaslarken bakılacak asıl şey rakam değil, o rakamın neyi kapsadığıdır — bunu ayrı bir sayfada, merkezden merkeze fiyat farkı başlığıyla anlattım.
Peki biz ne yapıyoruz?
Liste yerine kişiye özel yazılı hesap veriyoruz. İşleyişi şu:
1. Raporunuz ve reçeteniz üzerinden SGK katkınız hesaplanır
Sigortalılık türünüz ve yaş grubunuza karşılık gelen katkı, işlem öncesinde ayrı bir satır olarak yazılır. Katkı nakit verilmez; anlaşmalı merkez üzerinden mahsup edilir.
2. Seçtiğiniz cihazın bedeli ve kapsamı yazılır
Cihaz, kalıp, receiver ve uygulama kalemleri ayrı ayrı görünür. Neyin dahil olduğu tahmine bırakılmaz.
3. Kalan fark tek rakam olarak önünüze konur
Bu, cebinizden çıkacak tutardır. İşlem başlamadan önce yazılı olarak paylaşılır — sürpriz tutar çıkmaz.
4. Karar için süre tanınır
14 gün evde deneme imkânı bu kararın bir parçasıdır. Cihazı kendi ortamınızda kullanmadan verilen karar sağlıklı olmaz.
Fikir vermesi için: kaba bir çerçeve yayımlıyoruz
Hiçbir şey söylememek de doğru değil. Bu yüzden bağlayıcı olmayan, segment bazlı bir çerçeveyi işitme cihazı fiyat çerçevesi sayfasında yayımlıyoruz: hangi segmentte ne tür bir fark aralığı beklenir, SGK katkısı bu tabloyu nasıl değiştirir. Kendi durumunuza karşılık gelen tutarı görmek için SGK katkı hesaplayıcı sayfasını kullanabilirsiniz.
Güncel SGK tutarlarının resmî kaynağı Sağlık Uygulama Tebliği ve SGK’nın işitmeye yardımcı cihazlara ilişkin duyurusudur; tebliğ değiştiğinde rakamlar da değişir.
