Yaz, cihazlar için en zorlu mevsim
Klinikte servis ihtiyacının en yüksek olduğu mevsim Haziran-Eylül arası. Sebep: ter + nem + tuz + kum + kulak kiri artışı. Yaz başına gelmeden 5 dakikalık önlem alırsanız, çoğu yaz sonu servisini önleyebilirsiniz.
Bu sayfada konu konu — havuz, deniz, ter, klima, sıcak araba, kum — neye dikkat edileceğini anlatıyorum. Sıralama önem sırasına göre değil, klinikte en sık duyduğum sorular sırasına göre.
1. Havuza girerken cihazı çıkarın — istisnası yok
Modern cihazlarda IP68 dayanıklılık var (Phonak Sphere, Oticon Intent vb.). Bu, "30 dakika 1.5 metre derinlikte sorun olmaz" demek. Ama IP68 sertifikası havuz suyu için değil — su için. Havuz suyunda klor + kireç + diğer kimyasallar var. Bunlar cihazın iç sızdırmazlık contalarını uzun vadede aşındırıyor.
Klinik gözlem: IP68 cihazlarla havuz suyuna giren hastalarımızın %30-40'ı 1-2 yıl içinde "cihaz duymama" şikayetiyle geliyor. Sebep çoğu zaman kontak korozyon. Üreticiler bunu garanti dışında bırakıyor.
Pratik: Havuza girmeden önce cihazları çıkarın, kuru bir kutuya koyun (içine küçük silikajel torba) güvenli yerde bırakın. Suya girip çıkana kadar takmayın.
2. Denizde — havuzdan da kötü
Tuzlu su daha agresif. Bir kez deniz suyuna giren cihazda korozyon başlama riski neredeyse %90. IP68 etiketinden bağımsız.
Eğer kazara cihaz suya düştüyse:
- Hemen pilini çıkarın (pilli cihaz) ya da şarj cihazına bağlamayın (şarjlı cihaz)
- Tatlı su ile çok hafif yıkayın (sadece dış yüzey, asla içine su sızmasın)
- Yumuşak havlu ile silin
- Açık havada 24 saat kurutun (saç kurutucu kullanmayın — fan etkisi var ama ısı sertifikayı bozar)
- Silikajel torba ile bir kutuya koyup 24 saat daha bekletin
- Sonra deneyin — çalışmazsa servise getirin, geç kalmayın
3. Ter — sürekli ve sinsi
Yaz sıcağında özellikle aktif (yürüyüş, bahçe işi, çocuklarla zaman) hastalar günde 3-5 saat terli cihaz takıyor. Ter cihaza tuz olarak çöküyor, mikrofonda ve şarj kontaklarında kalıntı oluşturuyor.
Pratik önlemler
- Akşam temizlik: Her akşam yatmadan önce cihazları kuru havlu ile silin. Dış yüzeydeki ter izleri görünmüyor olabilir ama vardır.
- Mikrofon koruyucu: Cihazınızda mikrofon ızgarası bir koruyucu film (mesh) var. 6 ayda bir değiştiriyoruz, klinikte yapılıyor — ücretsiz (cihaz bizden alındıysa). Yaz sonrası mutlaka kontrole gelin.
- Şarj kontaklarını silin: Şarjlı cihazda şarj kontakları metaldir, ter kalıntısı oksitlendirebilir. Mikrofiber bezle hafif silin.
- Spor sırasında baş bandı: Düzenli spor yapan hastalar için ter bandı + cihaz koruyucu kılıf var (Ear Gear, Hearing Aid Sweat Cover). Klinikte örnekleri sergiliyoruz.
4. Klima — beklenmedik düşman
Klimayla soğutulmuş ortamdan dışarıya sıcak havaya çıktığınızda gözlüğünüzde olduğu gibi cihazda da yoğunlaşma oluyor — havadaki nem cihazın iç yüzeyinde su damlacığı olarak yoğunlaşıyor. Bu, kısa vadede sesin kesik kesik gelmesine, uzun vadede içeride korozyona yol açıyor.
Pratik: Sıcak ortama çıktığınızda cihazları çıkarmayın ama 5-10 dakika ortama uyum sağlasın diye dışarıda biraz hareketsiz kalın. Yüksek tempolu sıcaktan-soğuğa geçişten kaçının.
5. Sıcak araba içinde unutmayın
Yaz öğleninde park halinde araba içi sıcaklığı 70°C'ye çıkabiliyor. Cihazların plastik gövdesi 60°C'de deformasyona başlıyor, lityum-iyon batarya 50°C üstünde kalıcı kapasite kaybı yaşıyor.
"Markete girerim 5 dakika kalırım" derken cihaz arabada kaldıysa, dönerken artık eski cihaz olmayabilir. Hep yanınızda taşıyın — ya kulağınızda ya çantanızda.
6. Kumda — pratik tavsiye
Plajda cihaz takmamayı öneriyorum genel olarak. Kum cihazın havalandırma deliklerine, mikrofon ızgaralarına girdiğinde temizlemesi zor. Plajda eşinizle oturup sohbet edecekseniz, cihazlar takılı olabilir ama:
- Cihazları rüzgâra karşı koruyun (kum girmesin diye saç ya da şapka altında)
- Plajdan döndükten sonra evde havalandırma ızgaralarını yumuşak fırçayla (eski diş fırçası) hafif fırçalayın
- Kum su ile karışırsa daha kötü — yıkamayın, kuru fırçalayın
7. Yaz sonu kontrol — Eylül başında klinikte
Eylül başında klinikte ücretsiz yaz sonu kontrol seansları açıyoruz. İçeriği:
- Mikrofon ızgaralarının fırça ile temizliği
- Mikrofon koruyucu film değişimi
- Şarj kontak temizliği (şarjlı cihazda)
- Pil bağlantı yayı kontrolü (pilli cihazda)
- Kalıp/dom temizliği ya da değişimi
- Genel akustik test (çıktı doğru mu)
20-30 dakika sürüyor, ücretsiz (cihaz bizden alındıysa). Yıllık 1 kez bu kontrolü yapan hastalarımızın cihaz ömrü 2-3 yıl daha uzun.
Yedekte ne tutun?
- Silikajel torba (eczanede 5-10 TL, 3-4 ay dayanır)
- Yedek kulak kalıbı/dom — kalıp koparsa, kaybolursa anında değiştirebilirsiniz
- Yedek pil (pilli cihaz için, 2 adet)
- Mikrofiber bez (gözlük temizleme bezi olur)
- Eski yumuşak diş fırçası (mikrofon ızgarası temizlemek için)
Bu setin tamamını klinikten alabilirsiniz, yaz öncesi hazırlık paketi olarak.
Son söz
5 dakikalık akşam temizlik + Eylül başı klinik kontrol = yıllık cihaz problemlerinin %80'ini önler. Maliyet sıfır (kontrol ücretsiz), kazanç çok büyük.
Yaz öncesi paket hazırlık ya da Eylül kontrol için 0555 189 00 06.
Saygılarımla, Mehmet Ali Onbaşıoğlu — Odyolog, Çankaya Kavaklıdere.