Timpanometri (immitansmetri) nedir?
Timpanometri (immitansmetri), orta kulak basıncını ve kulak zarının hareketliliğini ölçen 5-10 dakikalık klinik testtir. Kulak enfeksiyonu, otoskleroz, Östaki tüpü disfonksiyonu, kulak zarı yapışıklığı gibi orta kulak patolojilerini tespit eder. Saf ton odyometriyle birlikte yapılır.
Timpanometri = orta kulak test
Saf ton odyometri "kim, hangi sesi duyuyor?" sorusuna cevap verir. Timpanometri ise "orta kulak nasıl çalışıyor?" sorusuna cevap verir — kulak zarı esnek mi, sıvı var mı, basınç doğru mu? Sonuç timpanogram grafiği. Tip A (normal), Tip B (sıvı), Tip C (basınç düşük) gibi 5 alt kategori var.
Timpanometri nasıl yapılır?
- Kulak kanalına küçük prob yerleştirilir (yumuşak silikon uç ile, ağrısız)
- Cihaz otomatik olarak kulak kanalı basıncını değiştirir (-400 daPa'dan +200 daPa'ya)
- Kulak zarının her basınçta nasıl titreştiği ölçülür
- Sonuç eğri olarak grafik çıkar — bu timpanogram
- Genelde aynı seansta akustik refleks de ölçülür
Süre: 5-10 dakika. Ağrı: Yok. Yaş sınırı: Yenidoğandan itibaren yapılabilir.
Jerger sınıflaması — 5 tip timpanogram
| Tip | Eğri Şekli | Klinik Anlam |
|---|---|---|
| Tip A | Normal pik (0 daPa civarı) | Sağlıklı orta kulak. İşitme kaybı varsa sebep iç kulakta. |
| Tip As | Sığ pik (compliance düşük) | Sertleşmiş orta kulak — otoskleroz, malleus fiksasyonu |
| Tip Ad | Çok yüksek pik (compliance yüksek) | Gevşek orta kulak — kemikçik kopukluğu, atrofik kulak zarı |
| Tip B | Düz hat (pik yok) | Orta kulakta sıvı (efüzyonlu otitis), kulak zarı perforasyonu |
| Tip C | Pik negatif basınçta | Östaki tüpü disfonksiyonu, soğuk algınlığı sonrası, alerji |
Akustik Refleks — bonus test
Timpanometri ile birlikte yapılır. Yüksek ses verildiğinde stapedius kası refleks olarak kasılır. Klinik anlamı:
- Refleks var: Orta kulak ve VII. sinir sağlıklı
- Refleks yok / yüksek eşik: Orta kulak iletim sorunu, koklear veya retrokoklear lezyon
- Refleks decay: Akustik nöroma şüphesi
Hangi durumlarda gerekli?
- Çocukta tekrarlayan kulak iltihabı: Tip B çıkarsa kulak tüpü gerekebilir
- Yetişkinde "tıkalı" hissi: Tip C → Östaki tüpü tedavisi
- İşitme cihazı uygulaması öncesi: Tip B veya As çıkarsa cihaz tipi farklılaşır
- Otoskleroz şüphesi: Tip As + akustik refleks yokluğu güçlü işaret
- Yenidoğan ABR sonrası: İşitme kaybının orta kulak kaynaklı olup olmadığını ayırt eder
"42 yaşında bir hasta klinikte 'son 6 aydır işitme azalıyor' dedi. Saf ton odyometrisi 50 dB iletim tipi kayıp gösterdi. Timpanogram Tip As çıktı + akustik refleks yoktu. Bu birleşim güçlü otoskleroz şüphesi — KBB sevki yaptık, stapedektomi cerrahisi sonrası işitme normale döndü. Cihaz gerekmedi."
— Mehmet Ali Onbaşıoğlu Odyolog