İlk başvuru — "kelime bulamıyorum, bunamış olabilirim"
Eylül 2025'te kliniğe Hacettepe'den emekli (eski) bir profesör (Cevdet bey, 67 yaş, anonim) eşi tarafından getirildi. Şikayeti net: "Son 1.5 yılda kelime bulamıyorum, akademik konuşmalarda zorlanıyorum, eşim 'duymuyor musun?' diye sürekli soruyor."
Eşi (anonim) endişeli — annesi Alzheimer hastasıydı, "babası da aynı yola gidiyor" düşüncesindeydi. Hacettepe Nöroloji'den geçmişti, MMSE testi 27/30 (normal), MRI temiz. Doktor önerisi: "İşitme testi yaptırın, sonuca göre konuşalım."
Bu vaka klinik açıdan klasik bir kayıp + bilişsel etkileşim tablosu — uluslararası literatürde net olan bir konu (ACHIEVE 2023 çalışması, Lancet).
İlk değerlendirme — bulgular
Otoskopi + Tympanometri
- Sağ + sol kulak kanalları açık, zar görünümleri normal
- Tympanometri her iki kulakta A tipi
- İletim tipi kayıp dışlandı — sensörinöral kayıp tablosu
Saf ses odyometri
| Frekans | Sağ (dB HL) | Sol (dB HL) |
|---|---|---|
| 250 Hz | 15 | 20 |
| 500 Hz | 20 | 25 |
| 1000 Hz | 25 | 30 |
| 2000 Hz | 40 | 45 |
| 4000 Hz | 55 | 60 |
| 8000 Hz | 65 | 70 |
Klasik presbyacusis — yüksek frekanslar belirgin etkilenmiş. PTA sağda 32 dB, solda 36 dB.
Konuşma odyometri
- SRT: sağ 30 dB, sol 35 dB
- WRS: sessiz ortamda %85 (sağ), %80 (sol)
- SNR-50: cihazsız +12 dB SNR — gürültüde belirgin zorluk
Klinik karar — niye bilişsel sağlık önemli
Cevdet bey'in şikayetlerini incelediğimizde:
- "Kelime bulamıyorum" — yüksek frekans kaybı (4-8 kHz) → ünsüz harfler (s, t, k, ş) zayıflıyor
- "Akademik konuşmalarda zorlanıyorum" — gürültüde anlama düşüklüğü → kalabalık konferans yorgunluğu
- "Bunamış olabilirim" — beyninin işitme yorgunluğu nedeniyle bilişsel kapasite düşürdüğünü hissediyor
Bu klinik tabloyu Alzheimer ile karıştırmak yaygın hata. Düzeltilmemiş işitme kaybı bilişsel performansı düşürüyor ama bu kalıcı değil — geri çevrilebilir. Cihazla amplifikasyon sağlanınca beyin "anlama" yükü azalıyor.
ACHIEVE 2023 (Lin et al., Lancet): 977 yaşlı hastada 3 yıllık çalışmada cihaz uygulanan grup, kontrol grubuna göre bilişsel gerilemeyi %48 yavaşlattı.
Cihaz seçimi + fitting
Niçin Phonak Sphere Infinio Ultra?
Cevdet bey'in akademik aktivitesi (konferans, sempozyum, dernek toplantıları) hâlâ yoğun. Asıl zorluğu kalabalık ortamda konuşma anlama. Phonak Sphere'in DEEPSONIC AI çipi tam bu senaryo için. Klinikte 30 dakikalık karşılaştırmalı testte Sphere açıkça önde.
Fitting süreci
- NAL-NL3 reçete formülü, Phonak Target yazılımı
- REM doğrulama (Interacoustics Callisto) — hedef vs gerçek arasında 4 dB sapma bulundu, programlama düzeltildi
- Bluetooth eşleme (Cevdet bey iPhone, myPhonak app)
- 4 program: Sessiz, Restoran, Konferans, TV
- 14 gün iade sözleşmesi
Adaptasyon süreci
İlk hafta
Eşten geri bildirim: "Cevdet bey 'evde bu kadar ses var mıymış?' dedi. Klima, buzdolabı, kendi adımları." 3. gün ilk yorgunluk. 7. gün "kulağımı kabartmadan duyabiliyorum" dedi.
1. ay kontrol
Eşi: "Cevdet bey artık 'ne dedin?' diye sormuyor. TV sesi yarı yarıya düştü. Akşam yemeğinde sohbet katılıyor."
Cevdet bey: "Konferansa gittim — 5 yıldır gitmediğim. Konuşmacıyı net duydum, 6 saat oturdum yorulmadan."
REM doğrulama yenilendi.
3. ay kontrol
Cevdet bey: "Eşim 'unutkanlık' endişesinin geçtiğini söylüyor. Ben de fark ediyorum — kelime bulma zorluğum belirgin azaldı."
Klinik gözlem: bilişsel toparlanma 3-6 ay içinde görünür hale geliyor.
Aile + iletişim sürecinin önemi
Bu vakanın kritik unsuru: eşin desteği. Cevdet bey'in yorumu: "Eşim 'unutkanlık değil, duymadığın için' dedi. O cümle olmasaydı kliniğe gelmezdim, Alzheimer korkusuyla yıllarca direnirdim." Aile gözlemi tıbbi tabloyu doğru yorumlayan en güçlü araç.
Ders çıkarımları
- "Kelime bulamıyorum, unutkanım" şikayeti her zaman Alzheimer değildir — yüksek frekans işitme kaybı klasik tablodur
- Bilişsel testler normal çıksa bile günlük yaşamda kayıp varsa cihaz fayda sağlar (ACHIEVE 2023)
- Aile desteği kritik — yalnız karar veren ebeveyn süreç başlatamıyor
- REM doğrulama yapılmadan fitting eksik kalır
- Adaptasyon sürecinde sık takip önemli
Son söz
Eğer ailenizde benzer şikayetler varsa — kelime bulma zorluğu, sosyal çekilme, "duymuyor musun?" sorusu sık duyuluyorsa — kliniğe gelin. Önce işitme testi, sonra bilişsel değerlendirme.
0555 189 00 06.
Saygılarımla, Mehmet Ali Onbaşıoğlu — Odyolog, Çankaya Kavaklıdere.
Bu vaka anonim. Demografik detaylar ve isim kompozit, aile izniyle paylaşılmaktadır.