Üç farklı kalıp tipi ve hangisinin size uyduğu
| Kalıp tipi | Materyal | Kim için uygun | Süreç |
|---|---|---|---|
| Silikon dom (yumuşak) | Yumuşak silikon | Hafif-orta kayıp · standart kulak yolu · RIC modeller | Anında değişim |
| Custom akrilik kalıp | Sert akrilik (medikal) | İleri-çok ileri kayıp · feedback sorunu · pediatri | İz alma + 7-10 iş günü |
| BTE hortumu | Tıbbi grade plastik | Geleneksel BTE cihazlarda | Anında değişim |
1) Silikon dom ucu — anında değişim
RIC (Receiver-In-Canal) tipi cihazlarda hoparlörün kulak yoluna giren ucuna giydirilen yumuşak silikon parçadır. Üç tip vardır:
- Açık (open) — geniş hava girişli, hafif kayıp için. Boğukluk hissi yok ama feedback riski var.
- Kapalı (closed) — daha sıkı oturur, orta kayıpta tercih edilir. Düşük frekanslar daha iyi tutulur.
- Çift kapalı (double dome) — en sıkı, ileri kayıpta veya tinnitus maskeleme programlarında.
Domların ortalama ömrü 2-3 aydır. Silikon zamanla yumuşaklığını kaybeder, deformasyon ve renklenme başlar — hijyen açısından da bu sürede değiştirilmesi sağlıklı. Klinikte tüm marka ve boyutlar stoklu, değişim ücretsizdir.
2) Custom akrilik kulak kalıbı — iz alarak yapılan
İleri-çok ileri kayıpta, çocuklarda veya feedback sorunu sürekli yaşayan kullanıcılarda tercih edilir. Avantajları:
- Kuvvetli amplifikasyonu kaçırmaz — feedback'i %80 oranında azaltır
- Kulak yolunda sıkıca oturur, hareketle yerinden çıkmaz
- Pediatride büyüme takibi için yenilenir, bu sırada Roger sistem entegrasyonu da ayarlanır
Kulak izi alma süreci
Önce KBB'de kulak yolunun temiz olduğu doğrulanır (kulak kiri varsa hekim tarafından temizlenir). Sonra klinikte:
- Kulak yoluna küçük bir koruyucu sünger yerleştirilir (mukozaya zarar vermesin)
- Silikon esaslı izleme materyali kulak yoluna nazikçe sıkılır
- 5-10 dakikada sertleşir
- Çıkarılır, etiketlenir, üretici laboratuvarına gönderilir
Toplam işlem 15 dakikadır. 7-10 iş günü sonra kalıp gelir, fitting ile ayar yapılır. Pediatrik vakalarda işlem daha kısa ve özenli yapılır — çocuğun rahatsız olmaması esas önceliktir.
3) BTE hortum değişimi
BTE (kulak arkası, geleneksel) cihazlarda kalıp ile cihaz arasındaki ince plastik hortum, terle ve kulak yağıyla zamanla sertleşir, sararır, çatlar. Bunun belirtileri:
- Hortumdan tıkırtı sesi gelmeye başlar
- Hortumda yağ veya nem damlaları görünür
- Hortum sertleşmiş, esnemiyor
- Hortum sararmış
Genelde 6 ayda bir değiştirilmesi gereken bu parça, klinikte 5 dakikada değiştirilir. Ücretsizdir, randevu gerekmez.
Pediatrik kalıp yenileme programı
Çocuklarda kulak yolu büyüdükçe kalıp da yenilenmelidir. Kalıp sıkı oturmadığında:
- Feedback (çıngırak) artar
- Düşük frekanslar kaçar — çocuk konuşmada zorlanır
- Cihaz hareketle yerinden çıkar
Önerilen yenileme aralıkları:
- 0-3 yaş: 3-4 ayda bir
- 3-7 yaş: 6-9 ayda bir
- 7-15 yaş: 12 ayda bir
- 15+ yaş: Yetişkin gibi — kulak yolu sabit, kalıp deforme olduğunda
Pediatrik vakalarda kalıp yenilemesiyle paralel olarak DSL v5 reçete formülü ile fitting yenilemesi yapılır. Çocuğun büyümesi ve eğitim ortamına göre Roger sistem entegrasyonu da gözden geçirilir.
Mevzuat açıklamamız
Custom kulak kalıbı medikal sınıf bir tıbbi cihaz parçasıdır. TİTCK sicil kayıtlı laboratuvarlarda üretilir. KVKK kapsamında izleme/üretim süreci kayıtlı tutulur. SGK SUT 2026 kapsamında custom kulak kalıbı ücreti cihaz bedeli içinde değerlendirilir — ek ödeme alınmaz. Sadece kalıp deforme olup yenilenmesi gerekiyor ama cihaz aynı kalıyorsa ek ücret oluşur.
Sıkça sorulan sorular
Custom kalıp ne kadar dayanır?
Yetişkinlerde standart kullanımda 3-5 yıl. Ter, yağ ve sürtünme zamanla kalıp yüzeyini deforme eder. Çatlak, deformasyon veya sıkı oturmama belirtileri görüldüğünde yenilenir. Pediatride büyümeye göre çok daha sık.
Kalıp boyutum yanlış olursa ne olur?
Çok küçükse — feedback (çıngırak) yapar, kulaktan düşer. Çok büyükse — kulak yolunu rahatsız eder, baş ağrısı/yarama yapabilir. Bu yüzden iz alımı çok dikkatli yapılır ve ilk takıştan sonra 1 hafta deneme süresi öneriyoruz. Memnun kalmazsanız tekrar iz alıp yeniden ürettiriyoruz.
Aynı kulak kalıbı her iki kulağıma uyar mı?
Hayır. Sağ ve sol kulak yolu anatomik olarak farklıdır. Her kulak için ayrı iz alınır ve ayrı kalıp üretilir. Üreticiler kalıpları renk koduyla işaretler — kırmızı sağ, mavi sol gibi.
Kalıbım kayboldu, sadece o parçayı sipariş edebilir miyiz?
Evet. Üretici laboratuvarda iz kaydınız tutuluyor — yeniden iz almak gerekmez (ancak son 2-3 yıldan eskiyse iz tazelenmeli, çünkü kulak yolu da hafifçe değişebilir). Tek kalıp siparişi 7-10 iş günü.
Dom yutmak veya kulağa kaçması tehlikeli mi?
Yutma riski: dom uçları küçüktür, çocuk için boğulma riski. Yetişkin için yutulursa genellikle vücut tarafından doğal olarak atılır ama gözlem önerilir. Kulağa daha derin kaçması: domu çıkarmaya çalışırken bazen çekilince hoparlörden ayrılıp kulak yolunda kalır. Bu durumda zorlamayın, kliniğe gelin — özel pensetle 1 dakikada çıkarıyoruz.