Kondüktif (iletim tipi) işitme kaybı detay rehberi
Sesin dış veya orta kulaktan geçişinde engel olan tablolar — çoğunlukla tedavi edilebilir, sensorinöral kayıptan temel farkı bu. Niye olur, nasıl tanınır, nasıl yönetilir?
Sesin dış veya orta kulaktan geçişinde engel olan tablolar — çoğunlukla tedavi edilebilir, sensorinöral kayıptan temel farkı bu. Niye olur, nasıl tanınır, nasıl yönetilir?
Sesin kulağa giriş yolculuğu üç katmanlıdır: dış kulak (kulak kepçesi + dış kulak yolu) → orta kulak (kulak zarı + üç küçük kemikçik: malleus, inkus, stapes) → iç kulak (koklea + tüy hücreleri + işitme siniri). Bu yolculuğun ilk iki adımında — yani dış kulak yolu, kulak zarı veya orta kulak kemikçikleri seviyesinde — bir engel veya yapı bozukluğu varsa ses iç kulağa eksik miktarda ulaşır. Bu tabloya iletim tipi (kondüktif) işitme kaybı denir.
Sensorinöral kayıptan en büyük farkı: iletim tipi kayıp çoğunlukla tedavi edilebilir. İç kulaktaki hassas tüy hücreleri bozulmamıştır — sadece sesin onlara ulaşmasında bir engel vardır. Engel kaldırıldığında işitme genelde normale döner. ICD-10 kodları H90.0 (bilateral), H90.1 (asimetrik), H90.2 (belirtilmemiş).
Odyometri iki farklı uyaran yolu kullanır: hava iletimi (kulaklıkla) ve kemik iletimi (mastoid kemiğine titreşim). Hava iletimi tüm yolu (dış-orta-iç kulak) kapsar; kemik iletimi dış-orta kulağı atlar, doğrudan kokleye gider.
| Tablo | Hava iletimi eşiği | Kemik iletimi eşiği | Hava-kemik aralığı (ABG) |
|---|---|---|---|
| Normal | ≤25 dB HL | ≤25 dB HL | 0-10 dB (önemsiz) |
| Kondüktif kayıp | Yüksek (anormal) | Normal (≤25 dB HL) | ≥15 dB (tipik bulgu) |
| Sensorinöral kayıp | Yüksek | Yüksek (paralel) | 0-10 dB |
| Karma (mikst) kayıp | Yüksek | Yüksek | ≥15 dB (her ikisi de) |
Hava-kemik aralığı (ABG - Air-Bone Gap) ≥15 dB kondüktif komponentin varlığına işaret eder. Bu klasik bir tanı kriteridir. Saf kondüktif kayıpta kemik iletimi normaldir; karma kayıpta hem hava hem kemik eşikleri yüksektir ama aralık korunur.
Kondüktif kayıp şüphesinde tipik akış:
Tıbbi/cerrahi tedavi mümkün değilse veya başarısız olduysa cihaz uygulaması gündeme gelir:
Çocuklarda en yaygın iletim tipi kayıp nedeni kronik seröz otittir (effüzyonlu orta kulak, "OME"). Östaki tüpü çocukluk anatomisinde daha yatay seyirli olduğu için drenaj zayıftır, üst solunum yolu enfeksiyonları sonrası orta kulakta sıvı birikmesi yaygındır.
Tipik tablo: çocuk "duymuyor gibi" görünür, TV sesini açar, sınıfta dikkat sorunları olur. Konuşma gelişimi yavaşlayabilir. Otoskopi seröz tabloyu, timpanometri Type B (düz) eğrisini gösterir.
Tedavi: 3 ay gözlem (çoğu kendiliğinden geçer) → düzelmiyorsa KBB değerlendirmesi → ventilasyon tüpü cerrahisi düşünülür. Bu dönemde geçici cihaz uygulaması nadir — genelde tüp cerrahisi sonrası kayıp normale döner.
İletim tipi kaybın çoğu basit nedenli ve tedavi edilebilir. Önce otoskopi, sonra odyolojik triad (odyometri + timpanometri + ART) ile tablonuzu netleştirelim. Kulak kiri sorunu mu, daha derin bir patoloji mi — birlikte değerlendirelim.