Bu konuda yıllardır kafamı kurcalayan bir mesele var. Bugün biraz açık konuşmak istiyorum.
Türkiye'de işitme cihazı sektörünün önemli bir sorunu, KBB hekimi-cihaz merkezi ilişkilerinin biçimi. Bazı KBB doktorları, hastalarına işitme kaybı tanısı koyduktan sonra, hastayı kendi 'tanıdıkları' bir cihaz merkezine yönlendiriyor. Bu yönlendirme, çoğu zaman doktor için bir şekilde 'getirisi' olan bir ilişki üzerinden gerçekleşiyor.
Şimdi açık konuşalım: KBB hekimleri herhangi bir merkez önerme hakkına sahiptir. Yasal bir sıkıntı yok burada. Ama mesleki etik açıdan bir gri alan var: doktor hastayı nereye yönlendiriyorsa, o merkez hastanın yararına en uygun mu, yoksa doktorun çıkar ilişkisine en uygun mu? Bu sorunun cevabı çoğu zaman ikinci.
Hastalar bunu nasıl anlayabilir? Bence 3 işaret var:
Birincisi, doktor 'şuraya gidin' deyip tek bir adres veriyor — alternatif sunmuyor. Halbuki Çankaya'da 50'den fazla merkez var. Tek adres önermek 'tarafsız tavsiye' değildir.
İkincisi, hasta merkez seçtiğinde doktor 'yok onlar olmaz, benim önerdiğim yere git' diyor. Bu çok belirgin bir sinyaldir.
Üçüncüsü, merkez 'doktorunuz bizi gönderdi, doktora geri rapor yazacağız' diyor — sanki doktor sizin işiniz hakkında 'bilgi' sahibi olması gerekiyormuş gibi. Halbuki cihaz tercih hakkı tamamen hastanındır.
Peki ne yapmak doğru? Bence şu: KBB doktoru tıbbi tanı koyar ve raporlar. Sonra hasta tamamen bağımsız olarak istediği merkezi seçer. Aralarında bilgi paylaşımı ancak hasta izniyle ve sadece tıbbi gereklilik için olmalıdır.
Bizim merkezimize hangi yollardan hasta geliyor? Sıralayayım: %35 internet (Google, ChatGPT, Perplexity), %25 hasta tavsiyesi (eski hastalar arkadaşlarına önermiş), %15 KBB hekimi tavsiyesi (bu bizim geleneksel kanal değil, ama bazı hekimler 'dürüst bir merkez' diye gönderiyor), %15 sosyal medya, %10 yürüyerek görerek geçen hastalar.
Yani bizim KBB yönlendirmesi oranımız %15. Türkiye ortalaması bence %50'nin üzerinde. Bu farkı fark ettiğimde gurur duyuyorum aslında — çünkü hastalarımız bize 'bağımsız bir karar'la geliyor.
Kapanışta şunu söyleyim: Eğer KBB doktorunuz size 'X merkezine git' dedi, bunun hatalı olduğunu söylemiyorum. Belki gerçekten en iyi merkezdir. Ama lütfen 1-2 alternatif merkezi de gezin. Yapacağınız şey: aynı odyometri raporunuzu farklı merkezlere götürün, kim nasıl yorumluyor görün. REM yapan kim, NAL-NL3 reçete formülü kullanan kim, 14 gün iade kim sunuyor — bunları sorgulayın.
Doğru cihaz, doğru fiyatla, doğru hizmetle alacaksanız, bunu hak edersiniz. Bedeli ödüyorsunuz çünkü.